E42
GALHAUSEN

JULI 2023 | Ze hebben daar veel zien veranderen, op adres Schleidchen in Galhausen. Het begon in de late jaren 1970, toen een brede strook werd afgegraven voor het staartstuk van de Belgische E42 richting Duitsland. Niet dat het zondags servies sindsdien in de woonkamer davert: de snelweg ligt, anders dan de foto doet vermoeden, enkele weilanden verder en wordt niet druk bereden. De Duitsers vinden het niet de moeite om een deftig vervolg aan te leggen; even voorbij Winterspelt wordt de trotse autobaan gefnuikt tot een weg met Tempolimit 90.

In veel Eifeler huizen vergezellen ze nog altijd de portretten van Omi und Opi: foto's van mama, die ene keer niet met een verliefde blik naar de kinderwagen, wel naar asfaltsilo's op de achtergrond. Of van de kinderen, in hurkzit poserend voor bulldozers die vanuit Verviers waren opgerukt. Hun toekomst zou zich met 120 kilometer per uur over deze betonnen boulevard naar Malmedy en Luik bewegen. De lokale bevolking sloot de komst van de Autobahn in het hart.

De droom bestond al in de jaren dertig: een snelle oost-westverbinding door Wallonië. De E42 werd vanaf de jaren zestig stukje bij beetje aangelegd. In 1984 was de viervaksbaan tussen Verviers en de Duitse grens vrijwel voltooid, behalve boven het dal van Eau Rouge, ten noorden van Malmedy. Hoewel het contract voor de bouw van een viaduct al in 1979 gegund werd aan een Vlaamse aannemer, weigerde het Waals Gewest de bouwvergunning te verlenen. Terwijl de snelweg aan weerszijden van het dal wachtte, reed ook het zware transitverkeer bijna 10 jaar lang door het politieke getouwtrek noodgedwongen over het F1-circuit van Spa-Francorchamps en de oude wegen. Een dodelijk busongeval in het centrum van Stavelot in 1986 maakte het dossier urgent. Een Waals aannemersconsortium bouwde een 652 meter lang viaduct en de snelweg werd in 1995 officieel opengesteld voor het verkeer.

Sindsdien is een van de recentste Belgische autosnelwegen een plezier voor wie graag met auto of moto rijdt. In flauwe bochten gunt hij vaak een blik op een verre viaduct waar je vele minuten later overheen mag. Hij sleept je over Belgiës hoogste toppen en laat je vervolgens freewheelend los in kilometerslange afdalingen nabij Franstalig Malmedy, tegen heug en meug nog Pruisisch in de poriën van zijn oude gebouwen.

De lokale bevolking sloot de komst van de Autobahn in het hart. Hun toekomst zou zich met 120 kilometer per uur over deze betonnen boulevard naar Malmedy en Luik bewegen.

Signalisatie zwijgt Galhausen dood. Toch deelt de plaats in het snelwegleven van alledag: elk jaar verschijnen nieuwe affiches van het Waalse wegenagentschap. Lui, c'est Dimi … Dimi trie. Het is niet de eerste zin uit een cursus Frans voor nieuwkomers: Dimi is het gezicht van de campagne die snelweggebruikers dit jaar met een woordgrapje uitnodigt om afval te scheiden. Dimi mag zich dus niet als Dimitri voorstellen, want dan werkt de taalhumor niet.

In Namen gunde men Dimi een Duitstalig sorteervriendinnetje: Das ist Lola … Lola trennt, knipogend naar de Duitse thriller Lola rennt van regisseur Tom Tykwer. Of de woordspelingen de lokale E42-gebruikers bekoren, blijft de vraag: truckers uit het Oostblok kunnen er minder mee, wed ik.

De tijdloze anonimiteit van Galhausen contrasteert mooi met de vluchtigheid van de autosnelweg. Er vertraagt een auto achter me. Uit een openschuivend zijraam klinkt een norse mannenstem: of de geparkeerde auto verderop toevallig de mijne is. In onze drie minuten korte ontmoeting kan ik niet achterhalen of hij me oprecht waarschuwt voor een gevaarlijke situatie op de kleine wegel, of mijn aanwezigheid hem gewoon verveelt. Even later zie ik hem mistroostig boodschappen uitladen en voel ik compassie.