SANKT-ELIGIUSKAPELLE
KREWINKEL
APRIL 2025 | In Krewinkel kom je niet toevallig. Van zodra je je slingerend naar het oosten vertwijfeld begint af te vragen hoe ver België reikt, ben je er.
Het gehucht is zo klein dat het zich vanuit slechts drie standpunten in beeld laat brengen, getuige de afbeeldingen die Google kent. Ik ben Michiel Hendryckx niet en leg tegen beter kijken in mijn kopie van een van de perspectieven vast.
De in januari 1964 gewijde nieuwe kerk maakte de 16de-eeuwse Sint-Eligiuskapel overbodig. Het stokoude gebedshuis werd verkocht aan een openluchtmuseum. Ondanks de ondertekende verkoopakte nam de prille Raad van de Duitse Cultuurgemeenschap de kreet het zieltogende gebouw als monument te beschermen in 1974 ernstig. Toenmalig BRF-journalist en lokaal historicus Hubert Jenniges richtte een cultuur- en museumvereniging op, vond als bekende kop breed gehoor in de media en mobiliseerde restauratiefondsen.
De aandacht voor Krewinkel loonde blijkbaar: de minister voor Franse Cultuur verklaarde zich bereid te onderzoeken of de kapel beschermd kon worden. Al pakte de Raad van de Duitse Cultuurgemeenschap zelfverzekerd door in culturele dossiers, volledige politieke autonomie genoten de Duitstalige excellenties nog niet. De vraag bleef of de kleine groep Duitstaligen in Franstalig België ook uitvoerende macht zou krijgen.
In het begin van de jaren 1980 groeide de armslag. De Raad van de Duitstalige Gemeenschap engageerde zich om 80% toe te schieten in de restauratie van de leeggeplunderde en tot stal vervallen kapel.
Pas in 1994 klaarde de hemel boven Krewinkel finaal op. Op de vooravond van de restauratie gaf het gebouw nog kostbare fresco's uit de prille 16de eeuw prijs. Toen de renovatie in 2002 afgerond was, zou de Sint-Eligiuskapel als cultuurkapel een feeëriek onderkomen bieden aan artistieke events.
Eind 2023 legde de vzw Kulturkapelle Krewinkel de boeken neer: er dienden zich geen nieuwe bestuursleden meer aan. Het gebouw en de muurschilderingen zijn sindsdien overgeleverd aan de zorg van de gemeente Büllingen. Renovatie dringt zich opnieuw op: de muren met de fresco's kampen met schadelijk vocht. Maar ook de kleuterschool en de gemeentelijke sporthallen moeten energie-efficiënt opgeknapt worden en overstromingsrisico's dwingen de gemeente tot kostelijke infrastructuurwerken. Het gemeentecollege wikt en weegt, in de hoop dat ook de Duitstalige Gemeenschap financieel bijspringt.
Het pronte torentje van de Sint-Eligiuskapel prijkt in een ander klimaat dan 50 jaar geleden. Niet het bewaren van het collectieve geheugen houdt haar bewoners vandaag wakker, kwesties als klimaat, onderwijs en koopkracht des te meer.
De Sint-Eligiuskapel belichaamt de Duitstalige autonomiebeweging van de voorbije halve eeuw. Na het werk cultuur als vrijwillig engagement beoefenen zoals Hubert Jenniges deed, draagt vandaag het sympathieke patina van de jaren 1970. Het streven naar culturele zelfbeschikking die zijn generatie ter harte ging, is grotendeels gerealiseerd. Maar die gedroomde autonomie heeft ook een zakelijker landschap voortgebracht waarin enkel professioneel gemanagede culturele organisaties overeind blijven, afhankelijk van subsidies uit Eupen.
Het pronte torentje van de Sint-Eligiuskapel prijkt in een ander klimaat dan 50 jaar geleden. Niet het bewaren van het collectieve geheugen houdt haar bewoners vandaag wakker, kwesties als klimaat, onderwijs en koopkracht des te meer.
Stiekem pookt Krewinkel het institutionele debat nog eens op: lokale politici beklemtonen graag dat autonomie een efficiënter beleid verzekert, maar datzelfde bestuur slaagt er blijkbaar niet in om een voor de Eifel uniek erfgoedstuk voor verval te behoeden. Opiniemakers bij de BRF uitten recent hun ongenoegen en ook voormalig Eupens minister Isabelle Weykmans richtte in GrenzEcho een opvallend scherpe open brief aan de gemeente Büllingen.
Nu het regent in Eupen, druppelt het met wat geluk binnenkort in Krewinkel.