SANKT-GEORG-PFARRKIRCHE SCHÖNBERG
AUGUSTUS 2022 | Het cliché van de Eifel: glooiende heuvels, in schaduwrijke valleien verborgen dorpen en witgekalkte kerkjes. Ook hier klopt het gedeeltelijk.
Beschermd als monument, zijn vele 16de-eeuwse gotische kerkjes en kapellen inderdaad nog pront in het dorpsbeeld aanwezig. Het is het soort gebedshuis dat een kind tekent: een spits torentje en een aanbouw met kleine ramen onder een zadeldak.
De Malmedyer architect Henri Cunibert tekende in de jaren 1920 en 1930 neoromaanse kerken die in elk detail van die lieflijke kindervoorstellingen verschillen. In Medell lijkt de OLV Onbevlekt-Ontvangenkerk met haar uivormige toren uit een Beiers dorp geplukt. De Sint-Stefanuskerk in Bütgenbach is zo majestueus, dat ze als kathedraal niet zou misstaan in een stad. Kerkgebouwen moesten de morele macht van Rome lokaal zichtbaar maken; dat blijkt moeiteloos.
Vanaf de jaren 1950 liet de Romeinse curie meer licht en lucht toe, wat zich onder meer dankbaar toont in de parochiekerk van Schönberg. Zoals alle dorpen in de regio, werd ook Schönberg en zijn Pruisisch parochiekerkje door het Ardennenoffensief deels van de kaart geveegd. Vandaag ruik je er nauwelijks meer wierook, wel het jaar van inwijding: 1962. Het lijnenspel van het interieur is zo strak als het dashboard van een haaienvin-Mercedes uit die tijd. Modernistische glasramen breken het daglicht in de gouden gloed van die Wonderjaren.
Al vindt er in het dorp elk jaar op 15 augustus een door oud en jong massaal bijgewoonde processie plaats, het aantal zondagse kerkgangers neemt ook hier af. Door het gebrek aan confraters pendelt de pastoor noodgedwongen tussen vele altaren. Toch blijft God vlot benaderbaar: in tegenstelling tot Vlaamse heiligdommen, zijn de kerkdeuren en -poorten overdag open. Een antieke alarminstallatie vormt hooguit een sympathieke afschrikking, geregeld wijst een pijl op de aanwezigheid van een lichtschakelaar waarmee je desgewenst een blik kunt werpen op oude welfsels en middeleeuwse kerkschatten.
Veel mensen keren de oude gebedshuizen de rug toe, maar zoeken hetzelfde hogere doel. Vandaag vinden ze het nauwelijks 100 meter straatafwaarts.
De moslimgemeenschap in de streek beleeft haar geloof noodgedwongen in verre centra in Verviers en Eupen. Wie het boeddhisme vindt, hoeft niet zo lang te rijden. Sankt-Vith bijvoorbeeld, heeft Waldbaden: een oosters geïnspireerde holistische conceptstore, zoals het ook hier vandaag graag genoemd wordt. De jonge bezieler Philippe Thomas belooft op zijn webpagina spirituele verrijking middels coaching, meditatie en een eerlijk-veganistisch aanbod. Interviews tonen een jonge dertiger zonder kunstmatige zweverigheid; dat maakt hem geloofwaardig.
Er wandelen enkele mensen met opgerolde yogamatten onder de arm bij Philippe naar binnen. Zijn Waldbaden bevindt zich in de Bahnhofstraße, die naar de Sankt-Vituskirche klimt. De reus die zijn schaduw werpt op de kleurrijk gerenoveerde burgerwoning, waar de ramen openzwaaien: twee werelden, dichtbij en toch van elkaar verwijderd.
Veel mensen keren de oude gebedshuizen de rug toe, maar zoeken hetzelfde hogere doel. Vandaag vinden ze het nauwelijks 100 meter straatafwaarts, tussen stilte en moderniteit, tussen kerk en conceptstore, tussen oud geloof en nieuwe bezinningsvormen. De Eifel blijft een landschap van contrasten, waarin traditie en vernieuwing elkaar zachtjes aanraken, zonder het verleden volledig los te laten: een cliché dat ik koester.